آبساز دارویی PW یا WFI ، یکی از مهمترین دستگاه های در صنعت داروسازی است. آب دارویی Water for Pharmaceutical Use–WPU آبی است که برای استفاده در صنعت داروسازی و تهیه محصولات دارویی استفاده میشود. این آب دارای دو خصوصیت اصلی است که شامل آب تزریقی Water for Injection–WFI و آب خالص غیرتزریقی Purified Water–PW میشود. هر یک از این دو نوع آب دارای سیستم های خاص خود هستند که برای تهیه و استفاده از آنها طراحی شده اند.
آب تزریقی (WFI) یک نوع آب است که برای استفاده در تزریق به بدن انسان استفاده میشود. این آب باید بدون هر گونه آلودگی و با خلوص بالا تهیه شود. برای تهیه آب تزریقی، از روش های خاصی مانند تقطیر، تصفیه معکوس و استخراج از آبهای طبیعی استفاده میشود. سیستم تهیه آب تزریقی شامل مراحل متعددی مانند فیلتراسیون، تقطیر، تصفیه و ضد عفونی کردن است. همچنین، برای حفظ خلوص در طول ذخیره سازی و استفاده، باید از محفظه ها و تجهیزات مناسب استفاده شود. آب تزریقی در صنعت داروسازی برای تهیه حلال ها، تهیه محلول های دارویی و تزریق داروها استفاده میشود.
آب خالص غیرتزریقی (PW) نیز یک نوع آب است که برای کاربردهای غیر تزریقی در صنعت داروسازی استفاده میشود. این آب نیز باید بدون هر گونه آلودگی و با خلوص بالا تهیه شود. سیستم تهیه آب خالص غیرتزریقی شامل مراحلی مانند اسمزمعکوس، فیلتراسیون یا رزین سختی گیر است. هدف اصلی از تهیه آب خالص غیرتزریقی، حذف آلودگی های موجود در آب و تهیه یک آب با خلوص بالا برای استفاده در فرآیندهای تهیه داروها و محصولات دارویی است. آب خالص غیرتزریقی در صنعت داروسازی برای تهیه محلول های خوراکی، تهیه قرص ها و کپسول ها، تمیز کردن و ضدعفونی کردن تجهیزات و سطوح کاری و همچنین برای تهیه محلول های خارجی استفاده میشود.
تأمین تجهیزات آبساز دارویی PW یا WFI
ظرفیت سیستم های آبساز دارویی PW یا WFI بسیار متنوع است و می تواند تناسبی با نیازمندی های کاربر داشته باشد. این سیستم ها می توانند از ظرفیت های کمتر از 100 لیتر در ساعت تا ظرفیت های بیشتر از 5000 لیتر در ساعت را پشتیبانی کنند. این موضوع به عنوان یک مزیت برای صنایع داروسازی محسوب می شود، زیرا انعطاف پذیری بیشتری در انتخاب سیستم آبساز دارویی PW یا WFI دارند. یکی از شرکت هایی که در طراحی و ساخت سیستم های آبساز دارویی PW یا WFI فعالیت می کند، شرکت صنعتی آبکو است که تلاش می کند تا بهترین و کیفیت بالا را در این زمینه به مشتریان خود ارائه دهد.
شرکت صنعتی آبکو فعالیت گستردهای در زمینه طراحی، ساخت، نصب، راهاندازی و معتبرسازی سیستمهای آب ساز دارویی دارد. علاوه بر این، این شرکت در تأمین تجهیزات آبساز دارویی نیز فعالیت میکند و تا به حال موفق شده است خدمات خود را به کارفرمایان متعددی در صنعت داروسازی، صنعت غذایی و صنعت آرایشی-بهداشتی ارائه دهد. با این تجهیزات متمیز و با کیفیت، آبکو قادر به برطرف کردن نیازهای بسیاری از کارخانجات دارویی، غذایی و آرایشی-بهداشتی است.
بخش کلی سیستم های آب دارویی WPU Systems
سیستم های تولید آب دارویی WPU Generation Systems
پس از انجام فرآیند حذف ذرات معلق از آب، به منظور تأمین خلوص مناسب جهت استفاده در مصارف دارویی، آب را خالص سازی می کنند. این سیستم ها بر اساس نیاز و گرید آب مورد نیاز، فرآیندهای خاصی را انجام می دهند تا آب به خلوص مناسب برسد
سیستم های ذخیره آب دارویی WPU Storage Systems
شامل مخازن آب دارویی هستند که به دو صورت تک جداره معمولا برای آب دارویی PW و یا سه جداره معمولا برای آب دارویی WFI ساخته میشوند. تجهیزات جانبی هر یک از این سیستمها بر اساس نوع کاربرد آنها در نظر گرفته میشود. طراحی این مخازن به مطابقت با استاندارد ASME Section 8 انجام میشود.
سیستم توزیع آب دارویی WPU Distribution Systems
شامل سیستم توزیع لوپ می باشد که می تواند دارای سیستم توزیع آب بالارونده مطابق با استاندارد ASME BPE SF1 یا سیستم توزیع آب ویژه تزریق مطابق با استاندارد ASME BPE SF4 باشد. در سیستم توزیع آب PW، آب دارویی به صورت آب سرد که دمای آن کمتر از 15 درجه سانتیگراد است نگهداری می شود. اما در سیستم توزیع آب ویژه تزریق WFI، آب دارویی به صورت آب داغ که دمای آن بالای 65 درجه سانتیگراد است نگهداری می شود.
کیفیت آب دارویی مورد نیاز در صنایع دارویی
حداقل کیفیت مورد نیاز برای داروهای تزریقی آب دارویی با گرید WFI است و حداقل کیفیت مورد نیاز برای داروهای چشمی، خوراکی و موضعی آب دارویی با گرید PW میباشد. اگرچه بهتر است برای کاهش ریسک در فرآوردههای چشمی از آب قابل تزریق WFI استفاده شود، اما این موضوع از سوی گایدلاینهای بینالمللی GMP لزوماً مورد اجبار قرار نمیگیرد.
در کارخانجات داروسازی، آب دارویی برای مراحل مختلف تولید دارو، شستشوی تجهیزات و ماشین آلات دارویی و همچنین فعالیت های آزمایشگاهی استفاده می شود. استفاده از آب دارویی بر اساس دو استاندارد USP و EP در ایران صورت می گیرد و این موضوع در پرونده جامع دارویی (CTD) برای تولید محصول مورد بررسی قرار می گیرد.
تجهیزات مورد استفاده در سیستم های آب دارویی
یکی از عوامل مهم برای تعیین کیفیت دستگاه آبساز دارویی PW یا WFI، استفاده از تجهیزات و مواد مناسب با گرید دارویی است. در گایدلاین WHO به شماره TRS 970 Annex2، موادی مانند SS316L، PVDF، PP، PFA و مواد دیگر مشخص شده است که برای کاربردهای دارویی مناسب هستند. این مواد باید دارای کیفیت لازم باشند و قابلیت ضدعفونی داشته باشند.
تمامی تجهیزات دارویی مورد استفاده در دستگاه آبساز دارویی باید با رعایت استانداردهای بهداشتی طراحی و ساخته شوند. این تجهیزات شامل شیرآلات دارویی، لوله و اتصالات، ابزار دقیق، پمپها و هوزینگ فیلترها میشود. استفاده از تجهیزات بهداشتی از اهمیت بالایی برخوردار است به منظور جلوگیری از انتقال عفونتها و حفظ سلامتی بیماران. بنابراین، تمامی اقدامات لازم برای تضمین بهداشت و سلامت در طراحی و ساخت تجهیزات باید انجام شود.
همراه با تجهیزات، باید گواهینامههای مربوط به متریال، درجه زبری و سایر گواهینامههای لازم ارائه شود. مواد شیمیایی استفاده شده در مرحله پیشتصفیه باید ابتدا دارای گرید دارویی یا غذایی باشند. سپس بعد از انجام وظیفه خود، باید به وسیله روشی مانند اسمز معکوس RO از سیستم آب دارویی حذف شوند. به همین دلیل، تزریق مواد شیمیایی همواره در مراحل ابتدایی یا میانی انجام میشود.
دستگاه های آبساز آزمایشگاهی و بیمارستانی
تکنولوژی استفاده شده در دستگاه های آبساز آزمایشگاهی و بیمارستانی بیشتر از همه از نوع اسمز معکوس RO است. این دستگاه ها در طراحی خود مراحل پیش تصفیه را در نظر می گیرند که شامل فیلترهای حذف ذرات معلق و سختی گیر آب است. مقاومت الکتریکی آب خروجی این دستگاه ها بسته به نوع کاربرد آنها می تواند بیش از 18.2 مگااهم باشد. برای دستیابی به دقت بالا در اندازه گیری تجهیزات آزمایشگاهی، بعد از مرحله اسمز معکوس از یک دیونایزر رزینی استفاده می شود تا آب بسیار خالص UPW/HPW تولید شود.